سن تشخیص بیش فعالی : بیش فعالی تا چه سنی ادامه دارد؟

اختلال نقص توجه – بیش فعالی (ADHD) بر کودکان و نوجوانان تأثیر می‌گذارد و می‌تواند تا بزرگسالی ادامه داشته باشد. بیش فعالی شایعترین اختلال روانی کودکان است. اختلال نقص توجه - بیش فعالی را نمی‌توان با آزمایش فیزیکی مانند آزمایش خون یا پرتونگاری تشخیص داد. در عوض، یک متخصص بهداشتی از یک فرآیند ارزیابی برای تشخیص این اختلال استفاده می‌کند. متخصص در حین ارزیابی اطلاعاتی راجع به شما یا فرزندتان جمع آوری می‌کند تا مشخص کند ملاک‌های بیش فعالی در او وجود دارد یا خیر.

تشخیص به موقع هر عارضه ای از جمله بیش فعالی کودکان باعث میشود درمان صحیح هرچه سریع تر آغاز شود و علائم بیماری تحت کنترل قرار بگیرد. دانستن سن مناسب تشخیص بیش فعالی یکی از نکاتی است که به والدین کمک می کند تا درمان کودکشان را به موقع آغاز کنند.

بهترین سن تشخیص بیش فعالی چند سالگی است؟


تشخیص بیش فعالی در کودکان کمتر از 4 سال دشوار است زیرا کودکان کوچکتر خیلی سریع تغییر می‌کنند. همچنین تشخیص این اختلال زمانی که کودک به سن نواجوانی رسید، بسیار دشوار خواهد شد.

هیچ آزمایش واحدی برای تشخیص بیش فعالی وجود ندارد. این فرایند به چندین مرحله نیاز دارد و شامل جمع‌آوری اطلاعات زیادی از منابع متعدد است. شما، فرزندتان، مدرسه فرزندتان و سایر مراقبین باید در ارزیابی رفتار فرزندتان نقش داشته باشید. کودکان مبتلا به بیش فعالی علائم کم توجهی، بیش فعالی و یا تحریک پذیری را به روش‌های خاصی نشان می‌دهند.

اهمیت تشخیص دقیق


اهمیت تشخیص دقیق

ممکن است وسوسه شوید که از تشخیص رسمی و حرفه‌ای برای خود یا فرزندتان خودداری کنید. از این گذشته، تشخیص حرفه‌ای در صورتی که شما قصد ندارید دارو مصرف کنید، چه فایده‌ای دارد؟ یا شاید شما نگران باشید که زدن برچسب بیش فعالی به کودکتان ممکن است بیشتر از کمک کردن، به او آسیب برساند. اما، فواید بسیاری در تشخیص بیش فعالی کودکتان وجود دارد.

تشخیص می‌تواند عامل اصلی کمک به شما باشد، حتی اگر تصمیم نداشته باشید از دارو به عنوان یکی از مراحل درمان خود استفاده کنید.

یک مزیت عاطفی نیز در تشخیص درست این اختلال وجود دارد. علائم مرتبط با بیش فعالی می‌تواند منجر به احساس گناه، خجالت یا شرمساری در مورد عدم دستیابی به موفقیت شود. همچنین می‌تواند باعث ناامیدی زیادی نسبت به مدت زمان لازم برای انجام وظایف شما شود. تشخیص درست می‌تواند به کاهش این احساسات کمک کند.

اگر شواهد کتبی درمورد تشخیص مشکل خود داشته باشید، می‌توانید آن را برای تطابق در مدرسه یا محل کار ارائه دهید. تغییرات کوچک مانند انتقال فضای کاری شما به یک منطقه آرام و یا اینکه زمان بیشتری برای امتحان به شما داده شود، می‌تواند تفاوت بزرگی در شرایط زندگی شما ایجاد کند. پس از آزمایش بیش فعالی، می‌توانید یک دوره درمانی را شروع کنید که به مدیریت بیشتر در زندگی به شما کمک می‌کند.

معیارهای تشخیصی


صرف نظر از معرفی اختصاصی بیش فعالی - بی‌توجهی، بیش فعالی تکانشگری، یا ترکیبی-  بیمار باید چندین علائم را برای رسیدن به یک تشخیص رسمی داشته باشد:

  • چندین علائم قبل از 12 سالگی وجود دارد
  • علائم در چندین مکان (خانه، مدرسه، محل کار) وجود دارد
  • علائم عملکرد روزانه را مختل می‌کند یا کاهش می‌دهد
  • علائم در یک مشکل روانی دیگر به خوبی توضیح داده نمی‌شود

نوع بی‌توجه

نوع بی‌توجه

برای کودکان تا 16 سال، باید شش علائم بی‌توجهی یا بیشتر وجود داشته باشد در حالی که افراد 17 ساله و بالاتر باید پنج علائم یا بیشتر را نشان دهند. این علائم برای تشخیص بیش فعالی باید حداقل به مدت شش ماه وجود داشته باشند:

  • غالباً اشتباهات بی‌دقتی انجام می‌دهد یا به جزئیات توجهی نمی‌کند
  • برای انجام وظایف یا فعالیت‌های خاص با مشکل روبرو می‌شود
  • وقتی با او صحبت می‌کنید به نظر نمی‌رسد که به شما گوش می‌دهد
  • انجام وظایف یا دستورالعمل‌ها را دنبال نمی‌کند
  • در سازماندهی مشکل دارد
  • از انجام کارهای طولانی مدت خودداری می‌کند و یا از آن‌ها خوشش نمی‌آید
  • اغلب وسایل مهم (کیف پول، لوازم مدرسه و غیره) را گم می‌کند
  • به راحتی پریشان می‌شود
  • اغلب فراموشکار است

نوع بیش فعالی / تکانشگری

نوع بیش فعالی تکانشگری

همان معیارهای مبتنی بر سن و زمان مانند مورد بالا برای تشخیص بیش فعالی براساس علائم بیش فعالی-تکانشگری نیز لازم است:

بی‌قراری یا تکان خوردن مداوم (وول خوردن)

  • دستورالعمل‌های مبنی بر یک جا نشستن یا ماندن در یک مکان را نادیده می‌گیرد
  • به اطراف حرکت می‌کند یا احساس بیقراری می‌کند، در شرایطی که چنین حرکاتی نامناسب باشد
  • نمی‌توان بی‌سر و صدا در فعالیت‌های اوقات فراغت شرکت کند
  • بیش از حد صحبت می‌کند
  • قبل از به پایان رسیدن سؤال، پاسخ را می‌گوید
  • به سختی منتظر می‌ماند تا نوبت به او برسد
  • اغلب صحبت دیگران را قطع می‌کند و وسط حرف دیگران می‌پرد

شدت

در فرایند تشخیص بیش فعالی، پزشک شدت آن را نیز در نظر می‌گیرد:

  • خفیف: در حالیکه شما یا فرزندتان علائم کافی برای برآورده کردن معیارهای تشخیص بیش فعالی را دراید، اما اختلالات جزئی را در عملکرد خود نشان می‌دهید.
  • متوسط: نقص عملکرد آشکارتر و بیشتر است
  • شدید: بسیاری از علائم بیشتر از میزان حداقلی است که برای تشخیص بیش فعالی لازم است. همچنین اختلالات قابل توجهی در نتیجه علائم وجود دارد.

عوامل دیگر

عوامل دیگر

بعلاوه، علائم زیر نیز باید مشاهده شود:

  • قبل از 12 سالگی چندین علائم بی‌توجهی یا بیش فعالی- تکانشگری وجود داشته است.
  • علائم مختلفی در دو یا چند مکان وجود دارد (مانند خانه، مدرسه یا محل کار؛ با دوستان یا اقوام؛ در سایر فعالیت‌ها).
  • شواهد روشنی وجود دارد مبنی بر اینکه این علائم با عملکرد اجتماعی، مدرسه یا عملکرد کاری اختلال ایجاد می‌کند.
  • علائم در یک اختلال روانی دیگر (مانند اختلال خلقی، اختلال اضطراب، اختلال گسستگی یا اختلال شخصیت) توضیح داده نمی‌شود. این علائم فقط در طول دوره اسکیزوفرنی یا یک اختلال روانی دیگر رخ نمی‌دهد.

 

نحوه بروز علائم

بروز علائم بر اساس انواع آن‌ها، ممکن است به سه طریق رخ دهد:

  • بروز ترکیبی: در صورت وجود علائم کافی از هر دو معیار عدم توجه و بیش فعالی-تکانشگری در 6 ماه گذشته
  • بروز غالب بی‌توجهی: اگر در شش ماه گذشته علائم بی‌توجهی به اندازه کافی وجود داشته باشد، اما علائم بیش فعالی-تکانشگری وجود نداشته باشد
  • بروز غالب بیش فعالی-تکانشگری: اگر علائم کافی از بیش فعالی-تکانشگری در شش ماه گذشته وجود داشته باشد، اما علائمی از بی‌توجهی وجود نداشته باشد.

از آنجا که علائم ممکن است با گذشت زمان تغییر کنند، نجوه بروز علائم نیز ممکن است با گذشت زمان تغییر کند.

بیش فعالی تا چه سنی ادامه دارد؟


بیش فعالی تا چه سنی ادامه دارد

بسیاری از بزرگسالانی که در کودکی به بیش فعالی مبتلا بودند، فکر می‌کنند که علائم آن‌ها در نوجوانی از بین رفته است.

اما تحقیقات در این مورد چه می‌گوید؟ محققان همچنان به این نظریه می‌پردازند که به نظر می‌رسد برخی از بزرگسالان اختلال بیش فعالی را پشت سر می‌گذارند یا حداقل بیشتر علائم ظاهری آن‌ها بهبود می‌یابد. با این حال، حدود 80 درصد از جوانان همچنان در بزرگسالی نیز مبتلا به اختلال نقص توجه هستند. این بدان معناست که حدود 20 درصد از بزرگسالانی که مبتلا به بیش فعالی بوده‌اند، دیگر با تعریف بالینی این اختلال مطابقت ندارند.

بیش فعالی یک بیماری مبتنی بر مغز است. به این معنا که مغز افراد مبتلا دارای تفاوت‌های ساختاری با افراد سالم است. برخی محققان تصور می‌كنند كه حتی در صورت کاهش علائم در دوران بلوغ بیماران، این اختلافات ساختاری همچنان در مغز آن‌ها باقی می‌ماند.

بعضي از بزرگسالان كه در كودكی علائم خفیف این اختلال را داشته‌اند، ممكن است بتوانند مهارت‌هاي مقابله‌اي خود را تقویت کرده و علائم خود را به خوبي برطرف كنند تا از ایجاد اختلال در زندگي روزانه خود جلوگيري كنند. همچنین بیش فعالی ممکن است در برخی افراد به غلط تشخیص داده شده باشد و مشکل اصلی آن‌ها در بزرگسالی یا برطرف شده یا به درستی شناسایی و درمان شود. این افکار و نظرات ممکن است توجیه این امر باشد که چرا حدود 20 درصد از کودکان مبتلا به بیش فعالی، در بزرگسالی بهبود یافته‌اند.

اگرچه بسیاری از افراد نمی‌توانند بیش فعالی را پشت سر بگذارند، اما با بزرگ شدن آن‌ها نحوه بروز علائم نیز تغییر می‌کند. علائم بسته به سطح استرس و میزان حمایتی که شخص از محیط خود دریافت می‌کند، تغییر می‌کند (بهتر یا بدتر می‌شود). کارهای روزمره و اعضای خانواده، کارمندان یا همکاران نیز می‌توانند به جبران برخی از نقایص عملکردی این افراد کمک کنند. هنگامی که بیش فعالی از رفتارهای بیرونی به سمت رفتارهای درونی حرکت می‌کند- احساس "هیجان زیاد" در داخل در حالی که در ظاهر آرام است- ممکن است دیگران اینگونه تصور کنند که بیش فعالی او همراه با بارزترین علائم آن از بین رفته است.

فرآیند ارزیابی بزرگسالان


یک ارزیابی معمولی برای بیش فعالی در بزرگسالان ممکن است حدود سه ساعت طول بکشد. هرچند در موارد مختلف متفاوت است. هر پزشک ارزیابی را به روش خود انجام می‌دهد، اما شما می‌توانید انتظار داشته باشید که یک مصاحبه حضوری با پزشک داشته باشید که مباحثی از قبیل رشد، سلامت، خانواده و تاریخچه زندگی شما را در بر می‌گیرد.

پزشک ممکن است درخواست کند تا با افراد دیگر مانند شریک زندگی یا اعضای خانواده شما صحبت کند. در مورد کودکان، پزشک ممکن است بخواهد با معلم، مربی یا ارائه دهنده مراقبت‌های روزانه او صحبت کند.

پرسشنامه‌ها، مقیاس‌های رتبه بندی، آزمایش‌های فکری و اندازه‌گیری پایداری توجه و پریشانی، همگی ممکن است بخشی از ارزیابی اختلال بیش فعالی باشند. ممکن است در مورد موارد زیر از شما سوال شود:

  • چند وقت قبل از اتمام کار از محل کار خود خارج می‌شوید؟
  • چند وقت است که وسایل را در جای اشتباه می‌گذارید؟
  • چند بار قرارها یا سایر موارد مهم را فراموش کرده‌اید؟
  • آیا در نشستن مشکل دارید؟
  • آیا شما برای داشتن آرامش با مشکل مواجه می‌شوید؟
  • چقدر چیزهای اطراف شما تمرکزتان را به هم می‌زند؟

سابقه پزشکی شما بخش مهمی از ارزیابی مشکل شما محسوب می‌شود. اگر اخیراً معاینه پزشکی نداشته‌اید، احتمالا به شما توصیه شود که یک معاینه انجام بدهید تا علائم شما ارزیابی شود.

در حالی که آزمایش‌های روانشناختی به عنوان تنها مبنای تشخیص بیش فعالی مورد استفاده قرار نمی‌گیرد، ممکن است حمایت از نتیجه‌گیری و ارائه یک ارزیابی جامع‌تر توصیه شود. همچنین ممکن است لازم باشد تا برای ناتوانی در یادگیری غربالگری انجام شود.